De Wijkrenovatietool

De Wijkrenovatietool is ontwikkeld om lokale besturen, energiehuizen en partners te helpen de tijdsintensieve voorbereiding en sturing van collectieve renovaties op wijkniveau te versnellen en te verbeteren. Door het gebruik van de tool kan je sneller een betrouwbaar, datagedreven wijkrenovatieadvies opstellen, met duidelijke inzichten in kosten, energiebesparing, CO₂-reductie en uitvoerbaarheid voor verschillende bewonersprofielen.

De tool is onderdeel van het project Digital Twin Wijkrenovatietool dat wordt uitgevoerd door VITO/EnergyVille voor de Vlaamse overheid om het renovatietempo in Vlaanderen verder op te krikken en om een helder renovatietraject te bieden aan burgers. Dit project sluit aan bij de Vlaamse strategie voor energietransitie en klimaatdoelstellingen, zoals vastgelegd in het Lokaal Energie- en Klimaatpact (LEKP). Binnen het project wordt een datagedreven toolchain ontwikkeld die de renovatiegolf kan ondersteunen en ontzorgen via drie stappen met bijhorende tools: de Wijkrenovatietool, de Woonrenovatietool en de bi-directionele API. Centraal hierin staat de Digital Twin Wijkrenovatietool database, die voor elk gebouw in Vlaanderen zo up-to-date mogelijke gebouwspecifieke (geometrie, aanwezige isolatie ...) en bewonersspecifieke (verbruik, aantal bewoners ...) gegevens bevat. Deze data worden verzameld uit de beschikbare databronnen of afgeschat via statistische modellen.

De Wijkrenovatietool wordt, als eerste stap in de Digital Twin‑toolchain, gebruikt om op wijkniveau de huidige toestand van de gebouwde omgeving te analyseren, renovatiestrategieën te simuleren en maatregelenpakketten samen te stellen die aansluiten bij de lokale context. De resultaten ondersteunen lokale besturen bij het plannen en uitvoeren van renovatieprojecten, doordat de tool inzicht geeft in de huidige staat van woningen, verschillende renovatiestrategieën en hun impact. Daarnaast kan de tool collectieve renovatieprojecten optimaliseren door wijken of segmenten met vergelijkbare renovatiebehoeften te identificeren. Waar relevant kunnen de wijkresultaten doorstromen naar individuele begeleidingstrajecten in de Woonrenovatietool.

In de tool doorloopt de gebruiker doorgaans de volgende stappen:

1. Analyseer: Krijg inzicht in de huidige toestand van de residentiële gebouwde omgeving en haar inwoners. Breng de renovatiebehoeften van volledige wijken in kaart, op basis van data op gebouw‑ en wijkniveau.
2. Simuleer: Bereken de impact van één of meerdere renovatiestrategieën. Verken kansen voor collectieve renovatie en mogelijke pistes voor duurzame warmtenetten via datagedreven analyses.
3. Verfijn: Pas scenario’s aan op basis van de lokale context. Simuleer de impact van beleidsinstrumenten en stel maatregelenpakketten samen die aansluiten bij het investeringsvermogen van bewonersgroepen. Bepaal welke isolatiemaatregelen en technieken wel of niet worden toegestaan en selecteer de gewenste maatwerkoplossingen.
4. Engageer: Bereid klimaattafels voor en betrek huiseigenaren met een duidelijk, op maat gemaakt plan.
5. Volg op: Bereid renovatiewerkzaamheden voor, voer ze uit, en volg ze op.

Waarom de Wijkrenovatietool?

• Efficiëntie: Breng snel de renovatiebehoeften van hele wijken in kaart.
• Samenwerking: Werk samen met diverse stakeholders voor een gezamenlijk doel.
• Data-gedreven: Maak gebruik van de meest accurate en actuele gegevens zoals energieaudits, ruimtelijke modellen, en gegevens van lokale energiehuizen.
• Techno-economische analyse: Voer analyses uit die zowel de kosteneffectiviteit als de energetische en CO₂‑impact van renovatiescenario’s evalueren.
• Optimalisatiealgoritmen:Gebruik optimalisatiealgoritmen om de meest efficiënte renovatiestrategieën te bepalen op basis van gekozen KPI’s, zoals CO₂‑reductie, kosten, labelverbetering en uitvoerbaarheid.
• Versnellen van de renovatiegolf: Dankzij gedetailleerde en betrouwbare data helpt de tool om renovatieprojecten sneller te plannen, te structureren en uit te rollen.
• Verlagen van kosten: Door het optimaliseren van renovatiestrategieën kunnen kosten worden verlaagd, zowel voor individuele huiseigenaren als voor collectieve projecten.